Cinema uit oorlogstijd in museum het Toreke

26
juni
2017

Zes leerlingen decor- en standenbouw van de scholengroep VIA bouwden in het Toreke een bioscoopzaaltje uit 1917 na. Het zaaltje maakt vanaf morgen deel uit van de tentoonstelling 'Vijand, vriend en vrijer. Vergeten en verborgen aspecten van het leven in oorlogstijd' die nog tot 30 juni ‘18 loopt.

Het nieuwe medium cinema was nog maar tien jaar jong toen het toenmalige Tiense stadsbestuur ook in Tienen regelmatig de vraag kreeg om films te projecteren. Soms ging het initiatief uit van particulieren en eigenaars van bestaande dans- en feestzalen, soms waren het gespecialiseerde firma’s uit steden als Brussel, Gent of Antwerpen die naar de kleinere steden afzakten om voorstellingen te geven. Vanaf 1908 zien we de vraag naar deze nieuwe vorm van amusement in Tienen toenemen. Net voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kochten enkele plaatselijke eigenaars zelf projectieapparatuur aan. De eerste Tiense cinemazalen waren een feit. Ook tijdens de barre oorlogsjaren kenden deze zalen veel succes ondanks een bijkomende Duitse taks op het nieuwe medium.

De eerste zaal waar men  regelmatig filmvoorstellingen gaf, was feestzaal ‘La Renommée’ op de Grote Markt, in de volksmond de ‘vlooikescinema’. Ook in de bestaande feestzaal van Emile Reniers in de Leuvensestraat werden vanaf 1909 vaak films vertoond. Deze zaal werd later Ciné Nova. De Katholieke Kring ‘Patria’ stortte zich ook op de cinematografie. Dit vormde de aanzet tot het ontstaan van de latere Ciné Rio, gelegen in de Broekstraat. In 1912 verbouwde Jean Grammet enkele woningen in het Klein Begijnhof tot het ‘Nouveau Théâtre’.Tijdens de oorlog werd deze zaal veel gebruikt voor het organiseren van variétévoorstellingen, dansavonden en manifestaties allerhande, vaak georganiseerd door de Tiense liefdadigheidsinstellingen.

In 1917 werd het theater heringericht tot de ‘Cinéma Tirlemont Palace’. Later zou dit de ‘Libertas’ worden. Op het einde van de oorlog verbouwde Antoine Mathys zijn pand gelegen op de Grote Markt tot een variétézaal die de welluidende naam ‘Variété Palace’ meekreeg. De plannen werden getekend door architect Joseph Piron en dateren van 30 augustus 1918. De zaal werd omgedoopt tot ‘Ciné Rex’. Na de Tweede Wereldoorlog werd dit ‘Cinema Vox’.

Ook op andere locaties werden gelegenheidsbioscopen ingericht. Zo wordt er in de archieven van de stad melding gemaakt van occasionele voorstellingen in zalen in de Gilainstraat, de Avendorenstraat en de Hoegaardenstraat en werden er in de stadsschouwburg regelmatig films vertoond. Zelfs de Tiense Suikerraffinaderij liet zich niet onbetuigd en verbouwde in 1912 één van de werkhuizen van fabriek 2 tot een filmzaal.

Op vraag van de dienst toerisme en erfgoed bouwden Jolien Bollion, Nikki Briers, Harlem Mwanzo, Chiara Sainte, Arne Struys en Sarah Zwartebroeck, allen leerlingen van het zevende jaar decor- en standenbouw van de scholengroep VIA in de Ooievaarstraat, nu een bioscoopzaaltje uit 1917 na. Zij deden dit onder de deskundige leiding van Joke Moers, Stephan Vandecan en Nora Van Slycken. De cinema maakt deel uit van de tentoonstelling: ‘Vijand, vriend en vrijer. Vergeten en verborgen aspecten van het leven in oorlogstijd’ in museum het Toreke en is in zijn volle glorie te bekijken vanaf 27 juni ‘17. De tentoonstelling zelf loopt nog tot 30 juni ‘18. De Tienenaar kan weer genieten van een cinema, al is het er dan wel eentje van 100 jaar oud.

Contact